Trang chủ/Tin tức/Whey Protein Trong Sữa Bột Là Gì? WPC, WPI, Đạm Thuỷ Phân Khác Nhau Thế Nào?

Whey Protein Trong Sữa Bột Là Gì? WPC, WPI, Đạm Thuỷ Phân Khác Nhau Thế Nào?

Tank chứa liệu kín cấp nguyên liệu bột
Whey protein (đạm whey) là phần đạm tan trong nước của sữa, chiếm khoảng 20% tổng đạm sữa bò; phần còn lại khoảng 80% là casein. Whey tiêu hoá nhanh, giàu axit amin thiết yếu, đặc biệt là leucine, nên được dùng trong sữa cho người cao tuổi, người ốm dậy, người tập luyện và nhiều sữa công thức trẻ em. Trên thị trường có ba dạng chính: whey cô đặc (WPC), whey phân lập (WPI) và whey thuỷ phân.

“Bổ sung đạm whey” xuất hiện trên rất nhiều nhãn sữa bột. Nhưng whey là gì, có thật sự tốt hơn đạm sữa thông thường, và vì sao cùng là whey mà giá nguyên liệu chênh nhau nhiều lần? Bài viết giải đáp từ góc nhìn người dùng và nhà sản xuất.

Whey protein là gì?

Khi làm phô mai, sữa được đông tụ: phần đặc là casein (làm phô mai), phần lỏng màu vàng nhạt còn lại là váng sữa (whey). Whey sau đó được lọc, cô đặc và sấy khô để thu đạm whey dạng bột. Đạm whey gồm nhiều protein như beta-lactoglobulin, alpha-lactalbumin, immunoglobulin và lactoferrin.

Whey và casein khác nhau thế nào?

Tiêu chí Whey Casein
Tỷ lệ trong sữa bò Khoảng 20% Khoảng 80%
Tốc độ tiêu hoá Nhanh Chậm, tạo cục đông trong dạ dày
Leucine Cao Thấp hơn
Ưu điểm Cung cấp axit amin nhanh, hỗ trợ tổng hợp cơ No lâu, cung cấp axit amin kéo dài
Ứng dụng Sữa phục hồi, sữa thể thao, sữa người cao tuổi, sữa trẻ em Sữa uống tối, sữa no lâu

Sữa mẹ có tỷ lệ whey cao hơn sữa bò, vì vậy nhiều sữa công thức điều chỉnh tỷ lệ whey/casein để dễ tiêu hơn.

Các dạng whey protein dùng trong sữa bột

Dạng Hàm lượng đạm Đặc điểm
Whey bột (sweet whey powder) Khoảng 11–14% Chủ yếu là lactose, dùng làm nguyên liệu nền, giá thấp
WPC 34 / WPC 35 Khoảng 34–35% Thay thế một phần sữa bột gầy, tăng vị sữa
WPC 80 Khoảng 80% Phổ biến trong sữa tăng cơ, sữa người cao tuổi
WPI (whey phân lập) Từ khoảng 90% trở lên Rất ít lactose và chất béo, phù hợp người nhạy lactose
Whey thuỷ phân (WPH) Thay đổi tuỳ sản phẩm Đạm đã cắt nhỏ thành peptide, dễ hấp thu, có vị đắng nhẹ, giá cao

Lưu ý: “có whey” trên nhãn chưa nói được gì nhiều. Whey bột hàm lượng đạm thấp khác rất xa WPC 80 hay WPI về giá trị dinh dưỡng.

Lợi ích của whey protein theo từng đối tượng

Người cao tuổi

Từ khoảng 50 tuổi, khối cơ giảm dần. Đạm giàu leucine như whey, kết hợp vận động, được nhiều nghiên cứu ghi nhận hỗ trợ duy trì khối cơ. Xem người già nên uống sữa gì.

Người ốm dậy, sau phẫu thuật

Nhu cầu đạm tăng để làm lành mô; whey tiêu hoá nhanh, dễ uống. Xem ốm dậy nên uống sữa gì.

Người tập luyện

Whey uống sau tập cung cấp axit amin nhanh cho quá trình phục hồi cơ.

Người gầy muốn tăng cân

Kết hợp whey với nguồn năng lượng và tập sức mạnh giúp tăng cơ thay vì chỉ tăng mỡ. Xem người gầy uống sữa gì để tăng cân.

Ai cần thận trọng với whey?

  • Người dị ứng đạm sữa bò: whey là đạm sữa, không dùng được.
  • Người không dung nạp lactose: chọn WPI hoặc sản phẩm ít lactose.
  • Người bệnh thận cần hạn chế đạm: phải hỏi bác sĩ trước khi dùng sữa giàu đạm.

Cách đọc nhãn để biết sữa có whey chất lượng

  1. Xem tên cụ thể: “whey protein concentrate”, “whey protein isolate”, “đạm whey thuỷ phân” cho biết rõ dạng hơn là “whey” hay “bột váng sữa”.
  2. Xem vị trí trong bảng thành phần: càng đứng trước, tỷ lệ càng cao.
  3. Xem hàm lượng đạm trên mỗi khẩu phần trong bảng dinh dưỡng.
  4. Cảnh giác lời quảng cáo: whey hỗ trợ dinh dưỡng, không “chữa” hay “đảo ngược” lão hoá.

Góc nhà sản xuất: dùng whey trong công thức sữa bột

  • Chọn dạng whey theo mục tiêu: sữa người cao tuổi, phục hồi thường dùng WPC 80; sữa ít lactose dùng WPI.
  • Giá thành: WPC 80, WPI, whey thuỷ phân có giá nguyên liệu cao, ảnh hưởng trực tiếp giá vốn mỗi lon. Xem chi phí gia công sữa bột.
  • Cảm quan: tỷ lệ whey cao có thể làm sữa đặc, có vị riêng; cần thử mẫu để cân chỉnh.
  • Nguồn gốc: nguyên liệu whey thường nhập từ châu Âu, Mỹ, New Zealand; cần COA và chứng từ đầy đủ.

Nhu cầu đạm mỗi ngày và vai trò của một ly sữa whey

Người trưởng thành khoẻ mạnh thường cần khoảng 0,8–1 g đạm cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Nhiều khuyến nghị dành cho người cao tuổi đề xuất mức cao hơn, khoảng 1–1,2 g/kg, để hạn chế mất cơ, trừ khi có bệnh lý cần hạn chế đạm. Một người 55 kg như vậy cần khoảng 55–66 g đạm mỗi ngày.

Người lớn tuổi ăn ít thịt cá thường không đạt mức này. Một ly sữa có đạm whey chất lượng giúp bổ sung một phần đáng kể, dễ uống hơn ăn thêm một bữa. Chia đều lượng đạm cho các bữa trong ngày, thay vì dồn vào bữa tối, cũng được nhiều chuyên gia khuyến khích để cơ thể sử dụng đạm hiệu quả hơn.

Whey trong sữa bột so với whey thể hình

  • Sữa bột dinh dưỡng: whey là một thành phần trong công thức cân đối, đi cùng carbohydrate, chất béo, vitamin, khoáng chất.
  • Whey thể hình: gần như chỉ có đạm, dùng bổ sung cho người tập luyện, không thay được bữa ăn.
  • Người cao tuổi, người bệnh nên dùng sữa dinh dưỡng cân đối hơn là bột whey thể hình.

Câu hỏi thường gặp về whey protein

Whey protein có phải là thuốc tăng cơ không?

Không. Whey là đạm từ sữa, một loại thực phẩm. Tăng cơ cần đủ năng lượng, đạm và tập luyện.

Người già uống sữa có whey có tốt không?

Whey giúp bổ sung đạm chất lượng, hỗ trợ duy trì cơ khi kết hợp vận động; người bệnh thận cần hỏi bác sĩ.

WPC và WPI khác nhau thế nào?

WPI tinh khiết hơn, hàm lượng đạm từ khoảng 90%, rất ít lactose; WPC có nhiều mức, phổ biến là WPC 80.

Uống whey có hại thận không?

Với người khoẻ mạnh, lượng đạm trong khẩu phần sữa thông thường không gây hại thận. Người có bệnh thận cần theo chỉ định bác sĩ.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Cần công thức sữa giàu đạm whey? Xem dịch vụ gia công sữa bột hoặc gọi 0869.731.000.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *