Người tiểu đường thường được khuyên chọn thực phẩm “GI thấp”. Nhưng GI chỉ là một phần câu chuyện. Bài viết giải thích GI, tải lượng đường huyết (GL), isomalt và cách đọc nhãn sữa để không bị nhầm bởi chữ “không đường”.
GI được đo như thế nào?
Người tham gia thử nghiệm ăn một lượng thực phẩm chứa 50 g carbohydrate, sau đó đo đường huyết nhiều lần trong 2 giờ. Diện tích đường cong đường huyết được so với khi ăn 50 g glucose (quy ước GI = 100). Thực phẩm làm đường huyết tăng chậm và thấp có GI thấp.
| Mức GI | Giá trị | Ví dụ thường gặp |
|---|---|---|
| Thấp | ≤ 55 | Đa số các loại đậu, sữa tươi không đường, nhiều loại trái cây ít ngọt |
| Trung bình | 56–69 | Đường kính (sucrose), một số loại bánh mì nguyên cám |
| Cao | ≥ 70 | Bánh mì trắng, cơm trắng nấu nhừ, nước ngọt có glucose |
GI và GL khác nhau thế nào?
GI chỉ nói về “tốc độ”, không nói về “lượng”. Tải lượng đường huyết (GL) tính thêm lượng carbohydrate trong một khẩu phần: GL = GI × gam carbohydrate trong khẩu phần ÷ 100. Một thực phẩm GI cao nhưng ăn rất ít có thể có GL thấp, và ngược lại. Với sữa, hãy xem cả GI (nếu nhà sản xuất công bố) lẫn tổng carbohydrate mỗi ly pha.
Isomalt là gì?
Isomalt là một loại đường rượu (polyol) được sản xuất từ đường củ cải. Đặc điểm:
- Vị ngọt khoảng một nửa đường kính, vị tự nhiên, không đắng.
- Được tiêu hoá và hấp thu chậm, một phần không hấp thu ở ruột non, nên ít làm tăng đường huyết.
- Cung cấp ít năng lượng hơn đường kính; theo quy định ghi nhãn của Liên minh châu Âu, polyol được tính 2,4 kcal/g so với 4 kcal/g của đường.
- Không gây sâu răng như đường thông thường.
Lưu ý: dùng lượng lớn đường rượu có thể gây đầy hơi hoặc nhuận tràng ở người nhạy cảm. Trong sữa, isomalt được dùng ở mức phù hợp trong khẩu phần khuyến nghị.
Sữa cho người tiểu đường thường có gì?
| Thành phần | Vai trò |
|---|---|
| Isomalt, carbohydrate hấp thu chậm | Cung cấp năng lượng, hạn chế tăng đường huyết đột ngột |
| Chất xơ hoà tan (FOS, inulin) | Làm chậm hấp thu đường, hỗ trợ tiêu hoá |
| Đạm chất lượng (whey, đạm sữa) | Duy trì khối cơ, tạo cảm giác no |
| Chất béo chọn lọc, ít béo bão hoà | Năng lượng, hỗ trợ sức khoẻ tim mạch |
| Vitamin, khoáng chất | Bù vi chất khi ăn kiêng |
Cách đọc nhãn để chọn sữa phù hợp
- Xem tổng carbohydrate và đường mỗi ly pha, không chỉ dòng chữ “không đường”. Sữa “không đường” vẫn có lactose tự nhiên từ sữa.
- Tìm isomalt hoặc carbohydrate hấp thu chậm trong bảng thành phần, và xem nó đứng ở vị trí nào (thành phần càng nhiều càng đứng trước).
- Xem chất xơ: có chất xơ hoà tan là điểm cộng.
- Xem đạm và chất béo: đủ đạm, ít béo bão hoà.
- Xem GI công bố nếu có, và nguồn công bố.
- Không tin quảng cáo “chữa tiểu đường”: sữa là thực phẩm, không phải thuốc.
Uống sữa GI thấp có cần lưu ý gì?
Sữa là một phần khẩu phần. Khi uống sữa, cần tính lượng carbohydrate của ly sữa vào tổng carbohydrate trong ngày và giảm bớt tinh bột ở bữa đó. Người dùng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin nên hỏi bác sĩ về thời điểm uống để tránh hạ đường huyết. Theo dõi đường huyết sau khi uống vài lần đầu giúp biết sản phẩm có hợp với mình không.
Thực phẩm GI thấp trong bữa ăn hằng ngày
Chọn sữa GI thấp nên đi cùng một bữa ăn cũng có GI hợp lý. Một vài nguyên tắc dễ áp dụng:
- Ưu tiên tinh bột nguyên hạt: gạo lứt, yến mạch nguyên hạt, bánh mì đen thay cho cơm trắng nấu nhừ, bánh mì trắng.
- Ăn rau trước, tinh bột sau: chất xơ từ rau làm chậm hấp thu đường của cả bữa.
- Kết hợp đạm và chất béo tốt: cá, đậu phụ, trứng, các loại hạt giúp giảm tốc độ tăng đường huyết.
- Không nấu tinh bột quá nhừ: cháo, cơm nát có GI cao hơn cơm nấu vừa.
- Chọn trái cây nguyên quả: ổi, táo, bưởi thay cho nước ép.
- Chia nhỏ bữa: bữa phụ bằng một ly sữa phù hợp có thể giúp tránh bữa chính quá no.
Alkamilk Diacare
Sữa Alkamilk Diacare là sữa dinh dưỡng dành cho người tiểu đường và tiền đái tháo đường, bổ sung isomalt, vitamin và khoáng chất, dùng thay bữa phụ hoặc bổ sung khẩu phần. Sản xuất tại nhà máy KADUCO đạt GMP, HACCP, ISO 22000:2018. Sản phẩm không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh.
Câu hỏi thường gặp về GI và isomalt
Sữa GI thấp là sữa không có đường?
Không. Sữa GI thấp vẫn có carbohydrate, nhưng là loại làm đường huyết tăng chậm. Vẫn cần tính lượng sữa vào khẩu phần trong ngày.
Isomalt có an toàn không?
Isomalt là phụ gia tạo ngọt được phép sử dụng trong thực phẩm. Dùng lượng lớn có thể gây đầy hơi, nhuận tràng ở người nhạy cảm.
GI của đường kính là bao nhiêu?
Đường kính (sucrose) có GI khoảng 65–68, thuộc nhóm trung bình. Glucose được quy ước là 100.
Người tiểu đường thai kỳ có dùng được sữa này không?
Phụ nữ mang thai cần hỏi bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi chọn sữa, vì nhu cầu dinh dưỡng và mục tiêu đường huyết khác người thường.
Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.


