Trang chủ/Tin tức/Phòng Sạch Trong Sản Xuất Sữa Bột: Cấp Độ Sạch, Yêu Cầu Và Cách Đánh Giá

Phòng Sạch Trong Sản Xuất Sữa Bột: Cấp Độ Sạch, Yêu Cầu Và Cách Đánh Giá

Dây chuyền chiết rót và đóng lon sữa bột tại nhà máy KADUCO
Phòng sạch trong sản xuất sữa bột là khu vực được kiểm soát nồng độ bụi, vi sinh vật trong không khí, nhiệt độ, độ ẩm và chênh áp, dùng cho các công đoạn sản phẩm hở như sàng, trộn, chiết rót. Cấp độ sạch thường được đánh giá theo ISO 14644-1; các nhà máy sữa bột thường thiết kế khu chiết rót ở mức tương đương ISO 8 hoặc cao hơn, tuỳ sản phẩm và thị trường. Pháp luật thực phẩm Việt Nam không ấn định một cấp ISO bắt buộc, nhưng GMP, HACCP và ISO 22000 yêu cầu nhà máy chứng minh môi trường được kiểm soát.

Sữa bột có độ ẩm thấp nên vi khuẩn khó phát triển, nhưng một khi đã nhiễm thì vi khuẩn có thể tồn tại lâu, và sản phẩm không qua bước diệt khuẩn nào sau khi chiết rót. Vì vậy, môi trường khu sản xuất là một trong những yếu tố quyết định an toàn của sữa bột.

Phòng sạch là gì?

Phòng sạch là không gian kín được cấp khí đã lọc qua hệ thống lọc hiệu suất cao, có số lần trao đổi gió, áp suất, nhiệt độ, độ ẩm được kiểm soát để giữ lượng hạt bụi và vi sinh vật dưới một giới hạn xác định. Con người, vật liệu và dòng khí đi vào phòng đều theo quy trình riêng để không mang chất bẩn vào.

Cấp độ sạch theo ISO 14644-1

ISO 14644-1 phân loại phòng sạch theo số hạt bụi tối đa trong 1 m³ không khí. Bảng dưới là giới hạn cho hạt có kích thước từ 0,5 µm trở lên:

Cấp ISO Số hạt ≥0,5 µm tối đa/m³ Tương đương cách gọi cũ (FS 209E)
ISO 5 3.520 Class 100
ISO 6 35.200 Class 1.000
ISO 7 352.000 Class 10.000
ISO 8 3.520.000 Class 100.000

Ngành dược thường dùng ISO 5 đến ISO 8 theo GMP dược. Ngành thực phẩm khô như sữa bột thường áp dụng ISO 8 cho khu sản phẩm hở, một số nhà máy sữa công thức trẻ em hoặc hướng tới xuất khẩu đặt mục tiêu cao hơn ở điểm chiết rót.

Khu vực nào trong nhà máy sữa bột cần phòng sạch?

Khu vực Mức kiểm soát Lý do
Sàng, cân, trộn Khu sạch có cấp khí lọc Nguyên liệu bột hở hoàn toàn
Chiết rót lon, gói Khu sạch cao nhất của nhà máy Sản phẩm hở ngay trước khi đóng kín
Thả muỗng, ghép mí Khu sạch Lon còn hở miệng
Đóng thùng, co màng Khu kiểm soát thông thường Sản phẩm đã được ghép kín
Kho nguyên liệu, kho thành phẩm Kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, côn trùng Bao bì còn nguyên
Máy chiết lon tự động đặt trong khu sản xuất sạch
Máy chiết lon tự động đặt trong khu sản xuất sạch

Yêu cầu kỹ thuật của phòng sạch sữa bột

Không khí

  • Cấp khí qua hệ thống xử lý không khí AHU với nhiều cấp lọc (lọc thô, lọc tinh, lọc hiệu suất cao).
  • Số lần trao đổi gió đủ để duy trì cấp sạch thiết kế.
  • Kiểm soát độ ẩm thấp vì sữa bột hút ẩm mạnh, dễ vón cục và bám thiết bị.

Áp suất

Khu sạch hơn duy trì áp suất dương so với khu kém sạch hơn, để không khí luôn đi từ khu sạch ra ngoài, không đi ngược vào. Đồng hồ chênh áp được gắn ở cửa giữa các khu để theo dõi hằng ngày.

Kết cấu và vật liệu

  • Tường, trần bằng panel phẳng, kín khe, dễ lau rửa.
  • Sàn epoxy hoặc vật liệu liền mạch, không thấm, không bám bụi.
  • Góc tường bo tròn để dễ vệ sinh.
  • Đèn, ổ cắm âm hoặc kín, hạn chế gờ bám bụi.
  • Cửa có khoá liên động (interlock) ở airlock để không mở hai cửa cùng lúc.

Con người và vật liệu

  • Phòng thay đồ nhiều bước, rửa và sát khuẩn tay, mặc đồ bảo hộ phủ kín.
  • Pass box hoặc airlock vật tư để chuyển nguyên liệu, bao bì vào khu sạch.
  • Lon rỗng được thổi sạch bằng khí nén đã lọc và qua hầm đèn UV trước khi vào chiết rót.

Cách đánh giá phòng sạch khi chọn nhà máy gia công

  1. Xem sơ đồ mặt bằng: có phân khu sạch, khu thường, dòng người và dòng hàng một chiều không.
  2. Hỏi kết quả đo cấp sạch: báo cáo đếm tiểu phân, đo vi sinh không khí gần nhất.
  3. Xem đồng hồ chênh áp ở cửa các khu và sổ ghi theo dõi hằng ngày.
  4. Kiểm tra quy trình thay đồ của công nhân và khách tham quan.
  5. Quan sát thực tế: sàn, tường có bụi bột bám không, cửa có bị chèn mở không.
  6. Xem hồ sơ bảo trì AHU, thay lọc theo lịch.

Danh sách kiểm tra đầy đủ khi chọn đối tác: đối tác sản xuất sữa bột uy tín cần gì.

Phòng sạch tại nhà máy KADUCO

Nhà máy KADUCO có 1.590 m² khu sản xuất sạch cấp khí bằng hệ thống AHU, bố trí theo quy trình một chiều từ kho nguyên liệu qua khu sạch đến kho thành phẩm. Lon rỗng được thổi khí nén lọc và đi qua hầm UV trước khi chiết rót; lon thành phẩm được ghép mí có bơm nitơ. Xem chi tiết tại trang nhà máy gia công sữa bột.

Câu hỏi thường gặp về phòng sạch sữa bột

Sản xuất sữa bột có bắt buộc phòng sạch ISO không?

Pháp luật thực phẩm không ấn định cấp ISO bắt buộc, nhưng nhà máy phải kiểm soát môi trường theo GMP, HACCP, ISO 22000. Phần lớn nhà máy sữa bột thiết kế khu sản phẩm hở theo cấp sạch xác định, thường là ISO 8.

ISO 8 khác ISO 7 thế nào?

ISO 7 cho phép số hạt bụi ≥0,5 µm ít hơn ISO 8 khoảng 10 lần (352.000 so với 3.520.000 hạt/m³).

Bao lâu phải kiểm tra lại phòng sạch?

Theo ISO 14644-2, việc tái chứng nhận thường thực hiện định kỳ (phổ biến là 12 tháng với đếm tiểu phân), cộng với giám sát hằng ngày về áp suất, nhiệt độ, độ ẩm và giám sát vi sinh định kỳ.

Phòng sạch thực phẩm và phòng sạch dược khác nhau không?

Nguyên lý giống nhau. Ngành dược có yêu cầu cấp sạch và giám sát chặt hơn theo GMP dược; ngành thực phẩm áp dụng theo rủi ro của sản phẩm.

Đặt lịch tham quan khu sản xuất sạch của KADUCO: gia công sữa bột · 0869.731.000.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *