Loãng xương diễn ra âm thầm, thường chỉ được phát hiện khi đã gãy xương sau một cú ngã nhẹ. Phụ nữ sau mãn kinh và người trên 60 tuổi là nhóm có nguy cơ cao. Bổ sung canxi đúng cách qua sữa là một phần quan trọng trong việc giữ xương chắc khoẻ.
Loãng xương là gì và ai dễ mắc?
Loãng xương là tình trạng mật độ xương giảm, cấu trúc xương trở nên xốp, giòn và dễ gãy. Các vị trí hay gãy là cổ xương đùi, cột sống và cổ tay.
- Phụ nữ sau mãn kinh do giảm estrogen.
- Người trên 60 tuổi, cả nam và nữ.
- Người ít vận động, ít ra nắng.
- Người ăn ít canxi, uống nhiều cà phê, rượu bia, hút thuốc.
- Người dùng corticoid kéo dài hoặc có bệnh lý nội tiết.
- Người có người thân từng bị loãng xương, gãy xương.
Người loãng xương cần những dưỡng chất nào?
| Dưỡng chất | Vai trò | Nguồn |
|---|---|---|
| Canxi | Thành phần chính của xương | Sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ, đậu phụ, rau xanh đậm |
| Vitamin D3 | Tăng hấp thu canxi ở ruột | Ánh nắng, cá béo, lòng đỏ trứng, sữa bổ sung |
| Vitamin K2 (MK7) | Hoạt hoá protein gắn canxi vào xương | Natto, phô mai lên men, sữa bổ sung |
| Đạm | Tạo khung xương, giữ khối cơ, giảm nguy cơ té ngã | Thịt, cá, trứng, sữa, đậu |
| Magie, phốt pho, kẽm | Tham gia khoáng hoá xương | Hạt, ngũ cốc nguyên cám, hải sản |
Người trên 50 tuổi thường được khuyến nghị khoảng 1.000–1.200 mg canxi mỗi ngày từ tổng khẩu phần ăn. Một ly sữa giàu canxi có thể đóng góp một phần đáng kể. Tìm hiểu thêm tại bài vitamin K2 MK7 là gì.
Tiêu chí chọn sữa cho người loãng xương
- Hàm lượng canxi cao trên mỗi khẩu phần, ghi rõ trên bảng dinh dưỡng.
- Có vitamin D3, càng tốt nếu có vitamin K2 dạng MK7.
- Đủ đạm để giữ cơ, giảm nguy cơ té ngã.
- Ít đường, ít chất béo bão hoà, đặc biệt với người có tiểu đường hoặc mỡ máu cao.
- Dễ tiêu hoá: người hay đầy bụng nên chọn sữa ít lactose.
- Có số công bố, nhãn tiếng Việt đầy đủ, mua ở nơi uy tín.
Xem hướng dẫn tại cách đọc nhãn chọn sữa bột.
Uống sữa thế nào để hấp thu canxi tốt nhất?
- Chia nhỏ: cơ thể hấp thu canxi tốt hơn khi chia thành nhiều lần nhỏ trong ngày thay vì một lần lớn.
- Uống vào bữa phụ sáng hoặc chiều, hoặc khoảng 1 giờ trước khi ngủ.
- Tránh uống cùng lúc với cà phê, trà đặc vì có thể làm giảm hấp thu canxi.
- Hạn chế muối trong bữa ăn vì ăn mặn làm tăng thải canxi qua nước tiểu.
- Uống cách thuốc một số loại như thuốc điều trị loãng xương nhóm bisphosphonat, kháng sinh, thuốc tuyến giáp, theo hướng dẫn của dược sĩ.
- Người dùng warfarin cần hỏi bác sĩ trước khi dùng sữa có vitamin K.
Sữa chỉ là một phần: 5 thói quen giữ xương chắc khoẻ
- Vận động chịu lực: đi bộ nhanh, leo cầu thang, tập tạ nhẹ, dưỡng sinh, ít nhất 30 phút mỗi ngày.
- Tập thăng bằng: thái cực quyền, yoga nhẹ giúp giảm nguy cơ té ngã.
- Tắm nắng sáng 15–20 phút khi nắng nhẹ.
- Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và cà phê.
- Phòng té ngã trong nhà: sàn khô, đủ đèn, có tay vịn ở nhà tắm và cầu thang.
Khi nào cần đo mật độ xương?
Phụ nữ từ 65 tuổi, nam giới từ 70 tuổi, hoặc người trẻ hơn có yếu tố nguy cơ như mãn kinh sớm, dùng corticoid lâu dài, từng gãy xương sau va chạm nhẹ nên hỏi bác sĩ về việc đo mật độ xương. Kết quả giúp bác sĩ quyết định có cần dùng thuốc hay không.
Thực phẩm giàu canxi nên kết hợp với sữa
| Nhóm | Ví dụ | Gợi ý dùng |
|---|---|---|
| Chế phẩm sữa | Sữa chua, phô mai | 1 hộp sữa chua mỗi ngày làm bữa phụ |
| Thuỷ hải sản | Tôm đồng, cá cơm, cá mòi đóng hộp ăn cả xương | 2–3 bữa mỗi tuần |
| Đậu và chế phẩm | Đậu phụ, sữa đậu nành bổ sung canxi | Thay thịt vài bữa trong tuần |
| Rau xanh | Cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh, rau dền | Mỗi bữa một đĩa rau |
| Hạt | Vừng, hạnh nhân | Một nắm nhỏ mỗi ngày |
Sai lầm thường gặp của người loãng xương
- Tự uống viên canxi liều cao mà không có chỉ định, trong khi đã uống sữa giàu canxi.
- Uống sữa nhưng ngại vận động, ít ra ngoài trời.
- Bỏ thuốc điều trị vì nghĩ đã có sữa.
- Chọn sữa theo quảng cáo “hết đau xương khớp”, không đọc nhãn.
Câu hỏi thường gặp về sữa cho người loãng xương
Uống sữa có chữa được loãng xương không?
Không. Sữa giúp bổ sung canxi và vi chất, hỗ trợ phòng ngừa; người đã loãng xương cần điều trị theo bác sĩ.
Người loãng xương mỗi ngày uống mấy ly sữa?
Thường 1–2 ly theo khẩu phần trên nhãn, kết hợp các thực phẩm giàu canxi khác.
Uống sữa canxi có gây sỏi thận không?
Canxi từ thực phẩm ở mức khuyến nghị thường không làm tăng nguy cơ sỏi thận. Người từng bị sỏi thận nên hỏi bác sĩ.
Vitamin K2 trong sữa có an toàn không?
Với người khoẻ mạnh, vitamin K2 ở mức có trong thực phẩm thường an toàn. Người dùng thuốc chống đông cần hỏi bác sĩ.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Người đã được chẩn đoán loãng xương cần tuân thủ phác đồ điều trị.


